De staat van het geweten: de echte staat van de unie anno 2026

Het was weer die avond waarop de Verenigde Staten een blik in de spiegel werpen. Donald J. Trump stond met gebruikelijke rode das voor het Congres en deed wat van de president volgens Artikel II van de Amerikaanse Grondwet wordt verwacht: het geven van een jaarlijkse toespraak die de huidige toestand van de natie en de verwezenlijkingen van zijn regering reflecteert. Maar onder Trump is de State of the Union niet louter een jaarlijkse reportage of een constitutionele formaliteit. Het is een podium om zijn visie ongefilterd te uiten en zijn politieke antagonisten eraan te herinneren wie in de Oval Office zit.

Het Amerikaanse Capitoolgebouw

In typisch Trumpiaanse superlatieven schetste hij een land dat volgens hem opnieuw zelfvertrouwen heeft gevonden: een robuuste economie « like we’ve never seen before » die weer volop boort naar olie en gas - « Drill, baby, drill » -, lagere energieprijzen, een buitenlands beleid dat duidelijkheid uitstraalt in plaats van twijfel, en een strengere grensbewaking. Zijn toon was niet verbloemend, wel resoluut: Amerika moet zijn burgers beschermen, en illegalen blijven buiten - het diametraal tegenovergestelde van von der Leyens suïcidaal empathische wees-allen-welkompolitiek.

De Democraten, steeds gezeten in de linkerhelft van de zaal, lieten hun misprijzen al horen vanaf het moment dat Trump de zaal betrad. Maar toen laatstgenoemde beweerde dat de Affordable Care Act van Obama enkel de buidels van grote verzekeringsmaatschappijen heeft gevuld en de zieken in de kou liet staan, protesteerden sommigen, die pins droegen met de opschriften « Liar, Liar » en « F. Ice », luidkeels. Ilhan Omar, een gehoofddoekt Somalisch congreslid over wie al jaren wordt gefluisterd dat zij met haar broer trouwde om het Amerikaans burgerschap te bekomen, trok ook haar mond open toen Trump sprak over het fraudeschandaal uit Minnesota, waarbij tientallen Somalische immigranten - of in Trumps minder zachtzinnige term, « piraten », schijnbedrijven oprichtten om 250 miljoen dollar aan federale voedselsteun te claimen voor miljoenen Feed the Future-kindermaaltijden die nooit hebben bestaan.

In het publiek bevonden zich de Heer Coleman en zijn dochtertje Dalilah, dat zwaar gewond raakte toen een vrachtwagen bestuurd door een illegale Indische immigrant op hun auto inreed. Een tragedie die Trump aanhaalde om de Dalilah-wet - strengere regels voor vrachtwagenrijbewijzen - te bepleiten. Het duo kreeg een staande ovatie van de Republikeinen. Het gros van de Democraten bleef muisstil.

Het meest indringende moment van de rede kwam toen Trump een eerbetoog bracht aan de aanwezige moeder van Irina Zarutska, de 23-jarige Oekraïense vluchtelinge die in een metro werd vermoord door een man die in het verleden reeds 14 keer in contact kwam met justitie. De rode helft van de zaal gaf alweer een daverend applaus om de huilende dame te steunen in haar verdiret. De meeste blauwen bleven weer roerloos zitten. George Floyd, een drugsverslaafde die ooit een zwangere vrouw bedreigde met een pistool, verdiende wel hun eerbied. Voor de identiteitspolitiek van racistisch links is het leven van een onschuldig blank meisje dan ook niet evenveel waard als dat van zwarte criminelen.

« How do you not stand? »

Een zin die niet voorbij rolde op de teleprompter, maar die misschien wel de meest betekenisvolle was van de hele toespraak. Of men “the Donald” nu bewondert of verwerpt, één ding kan men moeilijk ontkennen: hij laat de temperatuur in de kamer niet zakken. Hij dwingt tot positie en legt zo het geweten van de zaal bloot. En misschien is dát, meer dan welke statistiek ook, de echte staat van de unie anno 2026. Want, those who stand for nothing will fall for anything.

Beeldcredits:

Getty Images via Unsplash+