D66 en leugen als handelsmerk - van cv-fraude tot douchemuntjes in Afghanistan

Het minderheidskabinet van Rob Jetten is pas net begonnen of de schandalen vliegen je al om de oren. De zogeheten ‘middenpartij’ lijkt daarbij niet het vertrouwen in de Nederlandse politiek te kunnen herstellen. Het dieptepunt in deze soapserie die we de Nederlandse politiek noemen kwam echter wel van D66-minister Elanor Boekholt-O’Sullivan, die in korte tijd met radicale uitspraken over douchemuntjes in Afghanistan en leugens en cv-fraude haar prille gezag meteen van tafel heeft weten te vegen. Dat belooft nog veel goeds voor de komende jaren, als ze het zo lang volhoudt in het kabinet.

Bestuurscrisis en verkiezingsbeloften

D66 ging de verkiezingen in met de slogan 'het kan wel'. Daarmee speelde D66 in op de grootste crisis van Nederland: de bestuurscrisis. De problemen rondom migratie, huisvesting, klimaat- en stikstofbeleid en de economie zorgden de afgelopen jaren voor steeds meer schrikbarende statistieken. Vorig jaar werd zelfs een record gemeten: slechts 4 procent van de ondervraagden had vertrouwen in de politiek.

Binnenhof Den Haag

Mensen waren en zijn wanhopig voor verandering en doorbraken. Er is een gevoelde behoefte aan vitaliteit in de Nederlandse politiek om over de eigen schaduwen, ego's en ideologische blikvernauwing heen te stappen en Nederland weer te voorzien van het keurige en stabiele bestuur waar het lange tijd om bekend stond.

Nadat Jetten tijdens de verkiezingscampagne poseerde voor een Nederlandse vlag, leek een aanzienlijk deel van het Nederlandse electoraat erin te geloven dat Jetten en daarmee D66 een andere, meer patriottistische koers zou kiezen. Jetten zou volgens deze groep orde op zaken stellen en met kwalitatieve bestuurders komen.

Schandalen en geloofwaardigheid

Helaas voor Jetten en zij die wat naïef vertrouwen in hem hadden, bleek dit imago al snel een deuk op te lopen toen beoogd D66-staatssecretaris Nathalie van Berkel zich al voordat ze kon beginnen moest terugtrekken. Ze had namelijk gelogen over haar cv En ook niet een klein beetje. Op haar cv stond dat zij een master bestuurskunde volgde aan de Universiteit Leiden. In werkelijkheid ging het om een hbo-opleiding en een niet-afgerond toelatingstraject voor een universitaire master. Ik ben bang dat ze als voormalig lid van de Raad van Bestuur van het UWV de UWV-tips over het 'upgraden' van haar CV iets te letterlijk heeft genomen.. cv-fraude is iets wat buitengewoon kwalijk is waar het ministers betreft.

Een grotere scheur lijkt echter te ontstaan nu D66-minister van Volkshuisvesting Elanor Boekholt-O’Sullivan een controversieel interview gaf in de Britse krant The Guardian.

In dit interview kwam ze niet met een inspirerende visie over hoe de beste dagen voor Nederland nog voor haar lagen. Nee, sterker nog: haar enige boodschap was dat Nederlanders moeten gaan inleveren. En dan hebben we het wel over de kwaliteit van woningen. ‘De huizen moeten gebouwd worden: dat is nu de primaire behoefte. Luxe kost tijd, en die hebben we niet.'

Woningcrisis en uitspraken minister

De D66-minister heeft gelijk dat we een flink woningtekort hebben, maar ze durft niet eerlijk te benoemen dat hierin de mede door D66 opgelegde stikstofmaatregelen Nederland al jaren op slot houden in de huizenbouw en verdere industrie en landbouw, of dat Nederland mede zoveel woningen nodig heeft omdat de massamigratie nog steeds niet gestopt is. Sterker nog, in het aanmeldcentrum in Ter Apel is afgelopen week het hoogste aantal asielzoekers in 1,5 jaar gemeld. Gezien het negatieve geboortecijfer in Nederland kan men niet ontkennen dat dit een grote impact heeft op de sociale voorzieningen, waaronder huisvesting.

Om het nog erger te maken, beargumenteerde de minister haar verhaal op basis van haar militaire verleden. Als hoogste vrouwelijke militair in het Nederlandse leger (wel zonder daadwerkelijke gevechtservaring) onderbouwde ze haar verhaal met haar ervaringen tijdens een uitzending in Afghanistan. 'Toen ik in Afghanistan was, kreeg je een douchemuntjes voor een douche en een muntje om naar huis te bellen. En als het muntje op was, maar je je haar nog niet had gewassen, had je pech, want dan was het water op.'

Volgens Boekholt-O’Sullivan gaf dat haar de geloofwaardigheid om te stellen dat Nederlanders drastisch minder welvaart moeten gaan accepteren. 'We kunnen niet doorgaan zoals nu, met de gedachte dat iedereen altijd nieuwe apparaten kan kopen en die de hele dag aan kan zetten wanneer hij wil.’

Twijfels over betrouwbaarheid en toekomst

Om het nog erger te maken, bleek haar muntjesverhaal ook helemaal niet te kloppen. Daarmee is het wel een mooi verhaal, maar zakt de D66-minister verder door het ijs. Daarmee volgt de vraag: kan ze aanblijven met zo weinig geloofwaardigheid?

Ondanks dat dit een hoog 'Goede Tijden, Slechte Tijden'-gehalte heeft, is het meest treurige om te constateren dat anno 2026 dit nog steeds de lage kwaliteit van onze bestuurders is die Nederland door de grote geopolitieke, economische en binnenlandse problemen moet loodsen. Ik houd mijn hart vast voor Nederland.

Wens ons als Belgische buren geluk, want we hebben het in Nederland hard nodig. Ik ben bang dat dit niet het laatste schandaal zal zijn en dat dit slechts een teken aan de wand is van het desastreuze niveau van onze politiek, en breder van onze maatschappelijke vitaliteit. Dat biedt als hoopvolle afsluiter in ieder geval genoeg ruimte voor nieuwe mensen om het droevige politieke gat dat D66 is op te vullen in de toekomst.

Daniel de Liever is redacteur bij NieuwRechts en schrijft voor verschillende media, waaronder The European Conservative en Junge Freiheit, over culturele en politieke thema’s.

Beeldcredits: Michael Foutset via Unsplash