De medeplichtigen zijn nu angstaanjagend stil

Oorlog is angstaanjagend. Niemand weet dat beter dan Iraniërs. Maar voor ons betekent elke explosie iets anders. Voor ons is elke explosie die de Revolutionaire Garde van de Islamitische Republiek treft een echo van gerechtigheid. Voor elk leven dat werd gestolen. Voor elke naam die nooit meer wordt uitgesproken. Voor elke executie. Voor elke droom die door dit regime werd vertrapt. Voor de meisjes die werden vernederd, verkracht, gebroken. Voor de politieke gevangenen in donkere kerkers. Voor de moeders die hun kinderen moesten begraven. Voor de vaders die in stilte hebben gehuild. Voor de gebroken botten van studenten die niets anders deden dan vrijheid eisen.De medeplichtigen zijn nu angstaanjagend stil.

Keyvan Shahbazi

Zevenenveertig jaar waarin miljoenen Iraniërs hun geliefden moesten achterlaten. Hun huizen, hun straten, hun vaderland. Zevenenveertig jaar van afscheid. Zevenenveertig jaar gedwongen om als vreemdelingen verder te leven, en zelfs dan nog over je schouder kijken, bang voor de lange arm van dat regime.

Maar weet u wat werkelijk angstaanjagend is?

Werkelijk angstaanjagend is een regime dat in achtenveertig uur 40.000 mensen vermoordt. En een wereld die daarop reageert met woorden als “de-escalatie”, “terughoudendheid” en “internationaal recht”. Een wereld die wegkijkt. Die morele hooghartigheid, die pretentie van morele superioriteit, dat is angstaanjagend. Een wereld die al 47 jaar het leed van het Iraanse volk negeert. Die stilte is angstaanjagend. De arrogantie. De misplaatste morele zelfingenomenheid, wanneer sommigen liever Amerika en Israël beschuldigen dan de moordenaars in Teheran.

Ik ken het Islamisme niet uit boeken. Islamisme is voor mij executiepeloton. Zweepslagen. Het gekrijs van meisjes onder marteling. Angst. Wij Iraniërs kennen de waarheid. En waarheid is het begin van vrijheid. Wij waarderen de steun van hen die ons volk niet hebben vergeten.

De tragedie is dat de wereld heeft meegewerkt aan het ontstaan van dit regime. In 1977 was Iran een van de meest veelbelovende economieën ter wereld. Met een veel kleinere bevolking was de economie 26 procent groter dan die van Turkije en 65 procent groter dan Zuid-Korea. Maar de instorting kwam plotseling in 1979. Khomeini presenteerde zich in Parijs, in het hart van de vrije pers, als gematigde revolutionair. Hij beloofde persvrijheid, gelijke rechten voor mannen en vrouwen, geen kledingvoorschriften, geen heerschappij van geestelijken. BBC-Persian service werd zijn spreekbuis. De democraat, president Carter, deed buiten de sjah om met hem zaken en voorkwam dat het leger ingreep. Zijn ambassadeur in Teheran noemde Khomeini “een Gandhi”. Zijn VN-ambassadeur sprak zelfs van “een sociaaldemocratische heilige”. Veel westerse links-intellectuelen zoals Michel Foucault schreven juichende stukken, organiseerden bijeenkomsten en prezen wat zij de “spirituele politiek van Islamisme” noemden.

Maar wie zijn eerdere geschriften had gelezen, wist beter. De ideologie was nooit verborgen. Toch wilden velen in het Westen haar niet zien. Verblind door hun afkeer van het Westen. van zichzelf. Zelfs niet toen de executies begonnen. De wereld betaalt daar nog altijd de prijs voor. En links-intellectuelen zwijgen nog altijd. Geen zelfreflectie. Geen spijt. De geschiedenis herhaalt zich. Niet omdat we niets hebben geleerd - maar omdat de medeplichtigen weigeren te erkennen wat ze hebben aangericht. En die weigering heeft gevolgen. Niet in de grachtengordel van Amsterdam. Niet in Parijs of New York. Maar daar. In Teheran. In gevangenissen. In levens. En die stilte - die is het meest angstaanjagend van alles.”

Keyvan Shahbazi – Gast auteur

Keyvan Shahbazi (Teheran, 1964) is cultureel psycholoog, schrijver en opiniemaker en de auteur van de bestseller over Iran; De Amerikaan van Karadj. Hij adviseerde Nederlandse bewindspersonen, doceerde aan de Politieacademie en is bestuurslid van Comité Iran Vrij. In 2024 werd hij uitgeroepen tot Vrijdenker van het Jaar; in 2025 werd hij genomineerd voor de Pim Fortuynprijs. Hij schreef jarenlang columns voor de Volkskrant en publiceert sinds 2020 in De Telegraaf. In 2025 stonden twee van zijn boeken tegelijk in de Bestseller Top 60. Dit artikel verscheen eerder op 25 maart 2026 in de Telegraaf Beeld credits: Keyvan Shahbazi