Gazalighting, gijzelaars, verantwoordelijkheid en dubbele standaard - Over de selectieve verontwaardiging in onze samenleving, media en politiek

Er is een woord ontstaan dat precies beschrijft wat er de afgelopen twee jaar in onze media en politiek is gebeurd: gazalighting. Net als gaslighting, het psychologisch manipuleren van iemands werkelijkheidsgevoel, draait gazalighting de feiten om en maakt het de daders tot slachtoffers. Het startpunt van dit conflict, de bloedige terreuraanslag van Hamas op 7 oktober 2023 waarbij meer dan 1.200 onschuldige burgers werden vermoord en ruim 250 mensen als gijzelaars werden meegesleurd naar Gaza, verdween verbazingwekkend snel naar de achtergrond.

In onze linkse media en politieke kringen werd nauwelijks aandacht besteed aan het lot van de gijzelaars. Niet één Gazaan die publiekelijk zijn medeleven betuigde met de Joodse families die bijna twee jaar in onzekerheid leefden. Niet één pro-Gaza stem die werd gevraagd afstand te nemen van Hamas en zijn leiders. De dubbele standaard kon niet schreeuwender zijn: iedereen die Israël steunt, moet zich onophoudelijk distantiëren van Netanyahu, terwijl van de andere kant geen enkele verantwoordelijkheid wordt gevraagd voor de terreurdaden die dit conflict ontketenden.

Dubbele morele standaarden in Belgische media en politiek

De daders worden slachtoffers, en wie de feiten benoemt, wordt verdachte. Dat is “gazalighting” in zijn reinste vorm.

Illustratief voor deze dubbele standaard is de mediaberichtgeving en politieke hysterie inzake het Eurovisiesongfestival. Twee jaar lang was de Belgische politiek en media druk in de weer om Israël buiten te sluiten van een cultureel muziekfestival. Israël zou vals spelen, te veel macht hebben, niet mogen winnen. Intussen pompen de dictatoriale regimes van Iran, Turkije, Qatar en China miljarden euro's in onze universiteiten en religieuze instellingen. Hierover hoor je niemand. Terwijl dat een serieuze, concrete bedreiging vormt voor onze vrijheid, veiligheid, democratie en onze academische onafhankelijkheid.

Het rapport van Israëlische experts onder leiding van Dr. Cochav Elkayam-Levy maakt dit journalistieke falen nog schrijnender. De “Civil Commission on October 7 Crimes by Hamas against Women and Children” documenteerde uitvoerig de gruweldaden van Hamas tegen vrouwen en kinderen tijdens de aanslagen van 7 oktober. Verkrachtingen, foltering, seksuele vernedering en extreme vormen van geweld werden uitvoerig onderzocht en gedocumenteerd. Toch bleef het in de Belgische media vrijwel volledig stil rond dit rapport. Pas na een klacht bij de Ombudsman van de VRT, ingezien door BeNews, verscheen er na meer dan een week een klein artikel op de website van de openbare omroep. Dat was alles. Geen uitgebreide analyse, geen grote debatprogramma’s, geen dagenlange verontwaardiging zoals we die bij andere conflicten wel zien. Ook dat toont opnieuw dezelfde dubbele standaard aan: wanneer Joodse slachtoffers centraal staan, lijkt de morele verontwaardiging van onze media plots veel minder dringend.

Nog problematischer is hoe activistische bewegingen in het Westen zich de afgelopen jaren hebben ontwikkeld. Organisaties en bewegingen die ooit beweerden te strijden voor mensenrechten, gelijkheid en sociale rechtvaardigheid, lijken vandaag hun volledige focus te hebben verlegd naar een obsessieve haatcampagne tegen Israël. In bepaalde radicale kringen van XR, woke-activisme en delen van de BLM-beweging is het conflict in Gaza uitgegroeid tot een ideologisch strijdtoneel waarin Israël systematisch als ultieme vijand wordt voorgesteld en Hamas of extremistische Palestijnse groeperingen impliciet of expliciet worden vergoelijkt.

Dat is geen solidariteit meer met burgerslachtoffers. Dat is politieke radicalisering.

Wanneer slogans zoals “from the river to the sea” worden gescandeerd op onze universiteiten en in onze straten, weet iedereen perfect welke boodschap daarachter schuilt. Wanneer men weigert Hamas te veroordelen maar tegelijk elke Israëlische reactie als “genocide” bestempelt, dan gaat het niet langer over vrede of mensenrechten. Dan gaat het over ideologische demonisering van de enige Joodse staat ter wereld.

De hypocrisie wordt nog groter wanneer activisten die zichzelf antifascistisch noemen openlijk meelopen met organisaties of sprekers die banden hebben met extremistische islamistische milieus. Sommige demonstraties in Europa zijn de afgelopen maanden ontspoord in openlijke Jodenhaat, intimidatie en geweldverheerlijking. Dat zou onze politieke leiders ernstig zorgen moeten baren. Een democratische samenleving mag nooit tolereren dat extremistische ideologieën onder het mom van activisme worden genormaliseerd.

België moet veel harder optreden tegen organisaties en individuen die extremisme verheerlijken of steun uitspreken voor terroristische organisaties. Vrijheid van meningsuiting is een fundamenteel recht, maar het mag geen schild worden voor haatprediking, intimidatie of steun aan geweld. Wie in België verblijft en openlijk oproept tot geweld, terroristische propaganda verspreidt of onze democratische rechtsorde ondermijnt, moet juridisch vervolgd worden. Waar wettelijk mogelijk moeten verblijfsvergunningen worden ingetrokken of dubbele nationaliteiten herbekeken worden in gevallen van bewezen steun aan extremisme en geweld.

Te vaak tonen onze instellingen zwakte uit angst om beschuldigd te worden van intolerantie. Maar echte tolerantie betekent niet dat een samenleving zichzelf weerloos maakt tegenover bewegingen die haar fundamentele waarden verwerpen. Een vrije democratie heeft het recht zichzelf te beschermen tegen extremisme, antisemitisme en geweldverheerlijking.Angst voor intolerantie heeft tot gevolg dat instellingen als de UGent onder leiding van Petra De Sutter intolerant ten opzichte van Joden en een democratie als Israël zijn geworden. 

Het is tijd om te stoppen met Hamas en Gazanen als eeuwige slachtoffers van een zogenaamd "koloniaal apartheidsregime" te framen. Het is tijd om verantwoordelijkheid te eisen. Van Hamas, dat zijn eigen bevolking als menselijk schild gebruikt. Van Qatar en Iran, die deze terreurorganisatie financieren en bewapenen. En van de westerse media en politici die deze framing de afgelopen jaren klakkeloos hebben overgenomen. Gazalighting is geen analyse, het is pure propaganda.

De mensen hier op onze universiteiten en door onze straten marcheren "voor Gaza" doen dit in veel gevallen niet uit humanitaire bekommernissen, maar vanuit een diepgewortelde haat tegen Joden of uit politieke zelfverheerlijking. Dat deze betogingen door Joodse wijken in Brussel en Antwerpen trekken is geen toeval, het is intimidatie. Het zou verboden moeten worden, net zoals elke andere vorm van gerichte intimidatie van een religieuze of etnische gemeenschap verboden is.

De gijzelaars verdienen beter. De Joden verdienen beter. De waarheid verdient beter. En onze democratie verdient leiders die de moed hebben om de dubbele standaard te benoemen voor wat hij is.

Beeld credits: Peter Steiner via Unsplash