Democratie vs dictatuur - De vrije wereld moet één front vormen
De strijd tussen democratie vs dictatuur is geen abstracte ideologische discussie, het is een existentiële confrontatie die zich dagelijks ontvouwt aan de grenzen van Oekraïne, in de Straat van Taiwan en rondom Israël. De samenwerking van de vrije wereld is daarbij niet slechts een politieke keuze, maar een overlevingsnoodzaak. Zonder vrede door kracht en zonder fundamentele NAVO hervormingen en uitbreidingen met gelijkgestemde democratische landen zal het Westen stuk voor stuk bezwijken onder de druk van autocratische agressie.
Het domino-effect van autocratische agressie
Kleine democratische landen die grenzen aan grootmachten als Rusland en China, of die omringd zijn door vijandige regimes, zijn bijzonder kwetsbaar. Oekraïne wordt militair overrompeld door Rusland. Taiwan leeft onder de permanente dreiging van Chinese annexatie. Israël, een democratie van negenentwintig duizend vierkante kilometer, omgeven door meer dan een miljard mensen in een regio die grotendeels vijandig staat tegenover haar bestaan, vecht om haar voortbestaan.
De logica is simpel: als de vrije wereld deze landen laat vallen, stuurt dat een onmiskenbaar signaal aan elke autocratische leider ter wereld. Rusland, China en islamistische terreurorganisaties zullen dit lezen als een groen licht. Het domino-effect dat volgt, zal landen in Afrika, Azië, het Midden-Oosten en Latijns Amerika één voor één omver werpen. De strijd tussen democratie vs dictatuur kent geen neutrale toeschouwers; wie niet actief de democratie verdedigt, kiest impliciet voor de dictatuur.
Europa's hypocrisie: bescherming eisen, steun weigeren
Hier wringt de schoen het hardst. Europa roept decennialang luid om Amerikaanse bescherming via de NAVO, en met recht, de collectieve veiligheidswaarborg heeft het continent zeventig jaar vrede gebracht. Maar diezelfde Europese landen weigeren structureel hun eigen verantwoordelijkheid te nemen als het gaat om vrije wereld samenwerking buiten de eigen achtertuin. Sterker nog, tot president Trump vorig jaar weer aan de macht kwam deed Europa zelfs helemaal niets aan haar eigen verdediging.
Inmiddels zijn we zover dat meerdere Europese landen de Verenigde Staten toegang tot het Europese luchtruim en het gebruik van hun eigen militaire bases op Europees grondgebied weigeren, dit op een moment dat dit geopolitiek cruciaal is om eindelijk met het Iraanse Ayatollah terreurregime af te rekenen. Dit is geen onschuldige politieke terughoudendheid , dit is een flagrante schending van het bondgenootschappelijke vertrouwen. Hoe kan Europa in één adem steun vragen voor de eigen veiligheid, en tegelijkertijd zelfs passive steun weigeren aan democratieën elders? Is de afkeer van Trump en Netanyahu bij de Europeanen dusdanig groot dat ze liever terreur steunen? Gezien het Europese stemgedrag in de VN lijkt het er wel op.
De democratie vs dictatuur tegenstelling vereist dat democratieën voor elkaar opkomen, ongeacht de geografische afstand of de politieke ongemakkelijkheid. Europa's houding is hautain, egoïstisch en kortetermijndenken van de ergste soort. En de Amerikanen zijn het inmiddels meer dan zat. Dat waren ze al onder Biden, Obama en Bush, Het is alleen president Trump die Europa bruut wakker schudt. Hoewel dat hier niet zo gezien wordt, doet Trump dit uit liefde voor ons continent en de vrije westerse beschaving.
Vrede door kracht: het enige werkende principe
De geschiedenis biedt één helder principe: vrede door kracht werkt. Dictators testen grenzen, letterlijk en figuurlijk. Poetin testte de grenzen in Georgië in 2008, in de Krim in 2014, en in heel Oekraïne in 2022. Telkens werd zijn agressie beloond met een lauw westers antwoord. Xi Jinping observeert nauwgezet hoe het Westen reageert op Rusland, en calibreert zijn ambities ten aanzien van Taiwan daarop. De aktie van Trump in Latijns Amerika met name inzake het Panamakanaal en de overname van Venezuela, waar Maduro is opgepakt, zal China met argusogen volgen. De VS hebben nu totale controle over bijna alle energievoorraden van de wereld op die van Rusland na. Maar met extra sancties kunnen die ook onder Amerikaanse controle komen.
Vrede door kracht betekent niet oorlogszucht, het betekent dat democratieën zo sterk, zo eensgezind en zo vastberaden moeten zijn, dat agressie simpelweg te kostbaar wordt voor de dictator. Een sterke Europese defensie, gecombineerd met strategische economische onafhankelijkheid, vooral op energie en militair gebied, had Europa nooit in deze positie gebracht. Als Europa decennia geleden had geïnvesteerd in eigen militaire capaciteit en had gezorgd dat landen als Rusland en Turkije afhankelijk waren van het Westen in plaats van andersom, had Poetin nooit de kans gekregen die hij nam en was Erdogan niet in staat geweest om eindeloos te treiteren en de verkeerde keuzes te maken voor zijn land.
NAVO hervormingen: een nieuwe architectuur voor de vrije wereld
De toekomst vereist diepgaande NAVO hervormingen en uitbreidingen. Het huidige bondgenootschap, gebaseerd op Koude Oorlog-logica en Europese geografische grenzen, schiet tekort in een wereld waar de democratische strijd zich uitstrekt van Kiev tot Taipei en van Tel Aviv tot Seoul.
Een nieuwe architectuur van de vrije wereld moet landen als Japan, Zuid-Korea, Australië, Nieuw Zeeland, Singapore, Israël, Taiwan, Chili en misschien ook de opkomende semi-democratie India, structureel integreren in een collectief veiligheidssysteem. De vrije wereld samenwerking moet institutioneel verankerd worden, niet afhankelijk van toevallige politieke wil of de grillen van verkiezingscycli.
Europese landen die weigerden bij te dragen aan de collectieve verdediging, die de VS de toegang ontzegden tot bases die Amerika zelf mede heeft betaald en bemand, kunnen geen aanspraak maken op volwaardig lidmaatschap van dit nieuwe bondgenootschap. NAVO hervormingen moeten duidelijke criteria stellen: wie de vrije wereld wil verdedigen, moet bereid zijn daarvoor te betalen in geld, middelen en politieke moed.
Strategische onafhankelijkheid als fundament
De zwakte van Europa is voor een groot deel zelfgekozen. Decennialang koos het continent voor goedkoop Russisch gas boven energieonafhankelijkheid, voor handelsrelaties met China boven strategische autonomie, en voor bezuinigingen op defensie boven investeringen in veiligheid. Het resultaat is een continent dat kwetsbaar is op elk strategisch front.
Vrede door kracht begint bij economische kracht. Een Europa dat strategisch onafhankelijk is in energie, technologie, defensie-industrie, is een Europa dat dictators niet kunnen chanteren. De democratie vs dictatuur tegenstelling wordt ook uitgevochten in handelsverdragen, in energienetwerken en in technologische afhankelijkheden. Europa heeft hier structureel gefaald.
Conclusie: eenheid of ondergang
De keuze is helder. De vrije wereld samenwerking moet worden omgevormd tot een robuuste, mondiale alliantie van democratieën, gefundeerd op vrede door kracht, aangestuurd door fundamentele NAVO hervormingen en gedragen door de erkenning dat de strijd tussen democratie vs dictatuur de definiërende uitdaging van onze tijd is.
Europa kan niet langer meeliften op Amerikaanse veiligheidsgaranties terwijl het die garanties elders weigert te steunen. De Amerikanen trekken terecht hun conclusies. Als Europa zijn houding niet radicaal herziet, zal het buitengesloten worden van de nieuwe veiligheidsarchitectuur die de vrije wereld nodig heeft, en zal het de consequenties dragen van decennia hypocrisie.
De vrije wereld staat of valt samen - er is geen tussenweg.
Beeld credits: Jason Hogan via Unsplash
