Berichtgeving omtrent wereldpolitiek in België – neutraliteit en onafhankelijkheid of activisme?

De Belgische media zijn, naast de openbare omroep VRT, in handen van twee grote familiebedrijven: DPG Media en Mediahuis. Daarnaast bezit Roularta nog het opinieblad Knack.

De berichtgeving over wereldpolitiek in België komt dus van een zeer select aantal organisaties. Daarbij moet worden opgemerkt dat DPG en de openbare omroep zo’n groot marktaandeel hebben dat het resterende nieuwsaanbod daarbij in het niet valt. Is er sprake van neutraliteit en onafhankelijkheid of activisme?

Onafhankelijke Journalistiek

De situatie in Nederland is vrijwel één op één vergelijkbaar, aangezien daar de publieke omroep, DPG, Mediahuis en Roularta de markt eveneens verdelen. Het verschil met Nederland is dat daar veel nieuws- en opiniepodcasts zich hebben ontwikkeld tot een factor van betekenis, terwijl dit in België nog in de kinderschoenen staat.

Vandaar ook dit initiatief: BeNews.media , met opiniestukken op onze website en podcasts die te vinden zijn via onze site, Spotify, YouTube en sociale mediakanalen. Met een pluriform media landschap is er sprake van meer neutraliteit en onafhankelijkheid  in plaats van activisme.

Vorig jaar zijn tegelijkertijd twee zeer interessante rapporten verschenen over de Belgische en Nederlandse berichtgeving omtrent internationale ontwikkelingen, en dan in het bijzonder die in het Midden-Oosten sinds 7 oktober 2023.

Het rapport dat in 2025 werd gepubliceerd door Maaike van Charante is hier te vinden: https://watlerenweonzekinderen.nl/lees-het-rapport/ Dit betreft een zeer uitgebreide analyse van de berichtgeving over de situatie in het Midden-Oosten sinds 7 oktober 2023 bij de Nederlandse publieke omroep, specifiek gericht op het jeugdnieuws (Jeugdjournaal en School-TV). In Nederland is er dus geen sprake van neutraliteit en onafhankelijkheid maar van activisme in de journalistiek.

In België is voor Vlaanderen in dezelfde periode een vergelijkbaar rapport uitgebracht door het Joods Informatie- en Documentatiecentrum (JID). Dit rapport is hier te vinden: https://stopantisemitisme.be/wp-content/uploads/2025/09/Media-analyse-JID-webpagina-1.pdf

Wanneer we beide media-analyses naast elkaar leggen, valt één ding direct op: de overeenkomst tussen Vlaanderen en Nederland in de eenzijdige en activistische berichtgeving over de oorlogen waarbij Israël betrokken is in het Midden-Oosten. Zowel de publieke omroep in Nederland als de openbare omroep in Vlaanderen houden zich structureel bezig met activistische berichtgeving en dan met name bij de berichtgeving gericht op jongeren. De situatie bij het jeugdnieuws (VRT Nwsnwsnws op Instagram) is zodanig eenzijdig dat bijna 100% van de berichtgeving negatief is over Israël. Gemiddeld brengt de VRT slechts 3% van het nieuws vanuit het Israëlische perspectief, terwijl 77% vanuit het “Palestijnse” perspectief wordt gebracht. Daarbij moet worden opgemerkt dat dit Palestijnse perspectief sterk beïnvloed is door het gebrek aan onafhankelijke journalisten in Gaza en het feit dat Hamas daar de controle uitoefent. Ongeveer 20% van de berichtgeving kan als neutraal / evenwichtig worden beschouwd. En in deze gevallen valt op dat Israël dan slechts zijdelings bij die specifieke berichtgeving is betrokken.

De VRT is echter de organisatie die van staatswege de opdracht heeft om neutrale berichtgeving en informatievoorziening te bieden aan de bevolking. Uit het rapport van het JID blijkt hier echter weinig van. Wanneer men daarnaast beseft dat de enige berichtgeving die als neutraal of vanuit Israëlisch perspectief kan worden beschouwd vaak betrekking heeft op het vrijlaten van Israëlische gijzelaars, wordt duidelijk dat hier meer speelt dan incidentele nadruk op één kant van het verhaal. Het narratief lijkt consequent één richting op te gaan. Is er ook in Vlaanderen bij de Openbare Omroep geen sprake van neutraliteit en onafhankelijkheid maar van activisme in de journalistiek? Het lijkt er wel op.

Hetzelfde beeld zien we in de gedrukte pers. De zogenoemde kwaliteitskranten De Standaard en De Morgen springen eruit, met meer dan driekwart van de berichtgeving vanuit het Palestijnse narratief en slechts respectievelijk 2% en 4% vanuit het Israëlische perspectief.

De Vlaamse bevolking wordt daarmee vanuit verschillende kanten structureel eenzijdig geïnformeerd.

Israël, dat volgens deze lezing zijn land en burgerbevolking verdedigt tegen aanvallen van Iran en diens proxy’s (Hamas, Hezbollah, Houthi’s), wordt in de media neergezet als de grote boosdoener en als een misdadig, kolonialistisch “regime”, in plaats van als een democratie met een zeer diverse bevolking.

Inmiddels is de beeldvorming in Europa zodanig dat een groot deel van de bevolking ervan overtuigd is dat Israël de agressor is die territoriale uitbreiding nastreeft, terwijl moslims worden gezien als slachtoffer van vermeend Joods expansief en kolonialistisch gedrag.

Terug naar het media-rapport van het JID, dat op 12 augustus 2025 werd gepresenteerd in Antwerpen in aanwezigheid van premier Bart De Wever (N-VA).

Een groot deel van de Belgische en Nederlandse media was bij dit symposium aanwezig, maar in de Belgische media is geen enkele keer over dit rapport bericht. Blijkbaar is er weinig bereidheid om kritiek op de eigen sector te bespreken. Opvallend was dat de “rechtse” Nederlandse media en verschillende grote Nederlandse opinie podcasters aanwezig waren waaronder Maaike van Charante, juist vanwege het gepresenteerde JID rapport.

Het is aannemelijk dat journalisten die kritiek uiten op de berichtgeving binnen de eigen nieuwsmedia hun carrière in Vlaanderen in gevaar brengen, aangezien er geen andere alternatieve nieuwsorganisaties zijn waar zij terechtkunnen.

De situatie is volgens onze eigen analyse verder verslechterd als we de media volgen. Hoewel de oorlog in Gaza inmiddels voorbij zou zijn, hebben Israël en de Verenigde Staten het Ayatollah-regime in Iran uitgeschakeld om een einde te maken aan de terreur in het Midden-Oosten. Omliggende Arabische landen zouden dit ondersteunen. Europa zou daarentegen de andere kant op kijken en zelfs tegenwerken door geen wapens te leveren en het luchtruim en militaire bases in meerdere landen te sluiten voor Amerikaanse militaire vluchten.

De Belgische pers slaagt er volgens deze visie ook hier niet in om neutraal te berichten. De afkeer ten opzichte van president Trump en premier Netanyahu zou zo diep zitten dat men schrijft dat Trump zich voor het karretje van Netanyahu heeft laten spannen en dat deze oorlog niets heeft opgeleverd, terwijl het Iraanse regime en zijn militaire capaciteit volgens deze lezing binnen enkele weken volledig zijn uitgeschakeld.

Als de Belgische pers neutraal zou berichten, zou de Belgische bevolking en regering zich volgens deze redenering achter Israël en de Verenigde Staten scharen.

België heeft zelf voldoende ervaring met terrorisme en de invloed van Iran om te begrijpen dat Israël ook een oorlog voert die, in deze visie, indirect ook in het belang van Europa is.

Beeld credits: Camilo Jimenez via Unplash