De kwantumgroei van wereldwijd antisemitisme - een wereld op scherp
De afschuwelijke gebeurtenissen van gisteren hebben een seismische schok veroorzaakt binnen Joodse gemeenschappen wereldwijd, met een huiveringwekkende weerklank hier in België. In Golders Green, in het noordwesten van Londen, werd een 45-jarige man gearresteerd nadat hij naar verluidt op zoek was naar “zichtbaar Joodse” personen. Twee mannen - 34 en 76 jaar oud - liepen daarbij ernstige steekwonden op. Tegelijkertijd werd aan de overzijde van de Atlantische Oceaan, in Los Angeles, een Joodse man bruut aangevallen en bijna gewurgd buiten de Aras-Torah synagogue in Pico Robertson
Voor ons in België zijn dergelijke aanvallen niet langer verre nieuwsberichten. Ze vormen de katalysator voor een nationale veiligheidsverschuiving. Momenteel handhaaft OCAD, het Orgaan voor de Coördinatie van de Analyse van het Dreigingsniveau, het dreigingsniveau voor Joodse instellingen in heel België op niveau 3, “ernstig”, terwijl het Verenigd Koninkrijk zijn dreigingsniveau net heeft opgetrokken tot het hoogste niveau: “ernstig”.3 Toch zijn we getuige van wat alleen kan worden omschreven als een “kwantumgroei” van antisemitisme: een verschuiving die lineaire patronen heeft verlaten en exponentieel is geworden in reikwijdte, felheid en nabijheid. Er is sprake van een kwantumgroei van wereldwijd antisemitisme - een wereld op scherp.
Europese en Australische brandhaarden
Hoewel Londen en L.A. gisteren de nieuwscyclus domineerden, heeft de sfeer in België een kritisch punt bereikt. Na de recente explosies bij synagogen in Luik en de poging tot brandstichting in Antwerpen zouden het Federale Crisis Centrum en OCAD er goed aan doen maximale veiligheidsmaatregelen te implementeren. De herinzet van militair personeel ter bescherming van Joodse scholen, winkels en gebedshuizen in Brussel en Antwerpen is een voorbeeld van dergelijke maatregelen die reeds worden toegepast.
De capaciteit van de staat om zijn burgers te beschermen lijkt echter strikt beperkt tot het fysieke domein. Politie en leger kunnen hopelijk bescherming bieden tegen steekpartijen en bommen, maar ze staan machteloos tegenover de stijgende vloed van culturele uitsluiting.
We zagen dit afgelopen september in Gent, waar de gevierde Israëlische dirigent Lahav Shani zijn optredens geannuleerd zag worden 4].. Dergelijke annuleringen, vaak voorgesteld als veiligheidskwesties of “politieke gevoeligheden”, sluiten Joodse en Israëlische kunstenaars in feite uit van Europese podia. Het is een zachte vorm van uitwissing die doet denken aan de jaren 1930, toen Joodse intellectuelen en kunstenaars systematisch werden verwijderd uit het publieke en culturele leven van het continent, lang voordat het fysieke geweld zijn hoogtepunt bereikte.
Ditzelfde patroon zien we in Australië. Een “Concert for Hope and Unity”, bedoeld om de families van de slachtoffers van het bloedbad op Bondi Beach te steunen, werd deze week abrupt geannuleerd. Het Australian Hellenic Choir stemde ervoor om niet op te treden naast de Sydney Jewish Choral Society. De koorleden zouden “politieke bezwaren” hebben aangevoerd tegen het zingen met Joden, zelfs terwijl het geplande programma The Ballad of Mauthausen bevatte, een werk geschreven ter ere van de gedeelde tragedie van Griekse en Joodse gevangenen in nazikampen.
Dit legt een angstaanjagende tweedeling bloot: de Joodse gemeenschap wordt voor haar fysieke veiligheid achter militaire cordons gedwongen, terwijl zij tegelijkertijd door culturele instellingen uit de publieke ruimte wordt geduwd. De antisemitisme-noodtoestand is daarom tweeledig: een falen van fysieke veiligheid én een systematische instorting van maatschappelijke en culturele inclusie.
Een wereldwijde hybride oorlog
Veiligheidsdiensten in heel Europa onderzoeken meer dan individuele radicalisering. Er groeit een huiveringwekkende hoeveelheid bewijs die erop wijst dat deze aanvallen deel uitmaken van een “hybride oorlog”, georkestreerd door buitenlandse proxy’s met als doel de sociale cohesie in het Westen te destabiliseren.
Een groep die zich Harakat Ashab al-Yamin al-Islamia, HAYI, noemt, heeft de verantwoordelijkheid opgeëist voor de steekpartijen in Londen, evenals voor het recente gerichte geweld in België en Nederland. Veiligheidsexperts van het Institute for the Study of Global Antisemitism and Policy (ISGAP) , waarschuwen dat dergelijke groepen kunnen fungeren als “gelegenheidsvlaggen” voor door staten gesteunde actoren, specifiek gelinkt aan Iraanse invloed, die erop gericht zijn spanningen uit het Midden-Oosten rechtstreeks te exporteren naar Europese, Amerikaanse en Australische straten [6].
De normalisering van geweld
De gegevens van begin 2026 zijn onthutsend. Tel Aviv University’s latest Antisemitism Worldwide Report[7] benadrukt dat fysiek geweld tegen Joden het hoogste niveau in meer dan drie decennia heeft bereikt.
In onze belangrijkste brandpunten:
België en Nederland: met de OCAD-inschatting van niveau 3 wordt de Benelux-regio nog steeds beschouwd als een van de zones met het hoogste risico op incidenten met hoge intensiteit, na explosieve aanvallen in Luik, Antwerpen, Amsterdam en Rotterdam.
Australië: terwijl de Joodse gemeenschap nog steeds herstelt van het bloedbad op Bondi Beach, wordt zij nu geconfronteerd met “culturele uitwissing”, zoals blijkt uit de koorboycot in Sydney.
Het Verenigd Koninkrijk: daar werden het afgelopen jaar meer dan 3.700 incidenten geregistreerd, waarbij fysieke aanvallen volgens de Community Security Trust[8].een wekelijks verschijnsel zijn geworden.
De Verenigde Staten: de aanval in Pico-Robertson in L.A. herinnert eraan dat een oceaan geen bescherming biedt tegen deze geglobaliseerde haat, een trend die ook door de Anti-Defamation League (ADL)[9]. is gesignaleerd.
De noodzaak van een robuuste respons
Het reactieve karakter van de huidige veiligheidsmaatregelen is onvoldoende om een kwantumdreiging te bestrijden. Een robuuste wereldwijde respons moet verschuiven van een defensieve houding naar structurele hervorming.
Idealiter zouden landen proberen verder te gaan dan tijdelijke militaire inzet en toewerken naar een eengemaakt veiligheids- en cultureel kader. Centraal daarin moet de benoeming staan van een hooggeplaatste nationale coördinator of gezant: een verantwoordelijke met specifieke bevoegdheden en middelen om Jodenhaat in alle sectoren te bestrijden — veiligheid, onderwijs en cultuur. Deze figuur zou moeten fungeren als brug tussen inlichtingendiensten zoals OCAD en culturele instellingen, zodat “veiligheidszorgen” nooit meer als voorwendsel kunnen worden gebruikt voor culturele uitsluiting.
Daarnaast moet een robuuste respons antisemitische desinformatie niet behandelen als willekeurige “vrije” meningsuiting, maar als een wapen van door staten gesteunde hybride oorlogsvoering. Het ontmantelen van digitale netwerken die proxy-oorlogsretoriek voeden, is even essentieel als het bewaken van de synagogepoorten.
Voorbij veroordeling
Het refrein van Joodse leiders is verschoven van bezorgdheid naar een noodkreet om overleven. “Woorden van veroordeling zijn niet langer genoeg,” verklaarde de Britse opperrabbijn Ephraim Mirvis, een sentiment dat wordt gedeeld door gemeenschapsleiders in Brussel en Jeruzalem. De wereld is getuige van een normalisering van Jodenhaat die de huidige veiligheidsstructuren met moeite kunnen bevatten.
De versnelling van Jodenhaat moet onmiddellijk worden gestopt, opdat de sporen niet opnieuw leiden tot zinloze dood op Westerse bodem. Het is een haat die wordt gevoed door een perfecte storm van digitale desinformatie, geopolitieke proxy-oorlogen en een dunner wordende beschavingslaag die “nooit meer” ooit tot een belofte maakte.
Het bloed van gisteren op de straten van Golders Green en de militaire aanwezigheid die nu zichtbaar wordt in de straten van Antwerpen en Brussel vormen een laatste waarschuwing. De noodtoestand is hier, en de wereldwijde respons moet even robuust zijn als de dreiging alomtegenwoordig is.
Beeldcredits: Levi Meir Clancy via Unsplash
[1]1https://www.nbclosangeles.com/news/local/man-attacked-pico-robertson-hate-crime-investigation/3883561/
[4] https://www.belganewsagency.eu/ghent-festival-cancels-concert-led-by-israeli-conductor-lahav-shani
