Midterms 2026 Trump en de opkomst bepalen de strijd om het Congres

Dinsdag 3 november 2026, stemmen Amerikanen bij de midterms over de politiek van Donald Trump, waarbij de opkomst cruciaal wordt voor de machtsverhoudingen in het Congres. Alle 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden en ongeveer éénderde, 35 Senaatszetels staan op het spel. Democraten kunnen de presidentiële macht begrenzen, maar onvrede levert niet vanzelf de meerderheid voor de democraten op. Hoge kosten voor levensonderhoud en onvrede over de oorlog met Iran zetten de Republikeinse verder onder druk. Handel met Canada, onderlinge verschillen tussen Latino-kiezers en de geloofwaardigheid van kandidaten bepalen mede hoe ontevredenheid zich vertaalt in verkiezingsuitslagen.

Canada maakt ineens buitenlands beleid lokaal beleid
In noordelijke strijdstaten heeft de omgang van Trump met Canada directe economische betekenis. Zijn suggesties dat Canada de 51ste Amerikaanse staat moest worden, zetten de relatie met een bondgenoot zwaar onder druk. Staten als Michigan in het Midwesten, Maine en New Hampshire in New England laten zien waarom dat bij deze midterms telt: grensoverschrijdende relaties verbinden internationale diplomatie met lokale bestaanszekerheid.
Canada kocht in 2025 39% van de goederenexport van Michigan en 41% van die van Maine. Bedrijven met Canadese klanten of leveranciers hebben redenen om een handelsconflict kritisch te bekijken. Kiezers die de hoge Trump invoerheffingen op Canadese import verbinden met hogere kosten of bedreigde banen, kunnen hun steun aan Republikeinse kandidaten heroverwegen. Teleurstelling kan ook de Republikeinse opkomst drukken. Handelscijfers bewijzen echter niet hoeveel kiezers daadwerkelijk overstappen.
De midterms volgen bovendien op selectieve tariefwijzigingen die op 30 oktober ingingen. Sommige Canadese producten kregen vrijstellingen, andere werden juist toegevoegd. Republikeinen kunnen wijzen op verlichting; Democraten op de voorafgaande verstoring. Tegelijk kan het argument van Trump dat heffingen Amerikaanse industrie beschermen, kiezers blijven overtuigen. Economische verwevenheid schept politieke druk, zonder een Democratische overwinning te garanderen.
Immigratie en politieke loyaliteit
Trump won Florida en Texas in 2024 en behaalde 55,19% van de stemmen bij de presidentsverkiezingen in Miami-Dade county. Deze county telt ongeveer 2,8 miljoen inwoners, van wie 70,6% Hispanic of Latino is en velen voor het communisme uit Cuba en Venezuela gevlucht zijn. De totale uitslag vertelt natuurlijk niet welk percentage Latino-kiezers hem steunde. Bovendien omvat het inwonertal ook mensen die niet stemden of niet mochten stemmen.
Antisocialistische overtuigingen, gevormd door ervaringen met Cuba en Venezuela, helpen de Republikeinse aantrekkingskracht in delen van Florida verklaren. Christelijke en sociaal-conservatieve tradities van de latino bevolking kunnen die steun versterken. Tegelijk verschillen Latino-gemeenschappen naar generatie, inkomen en religie. Veel Amerikanen van Mexicaanse afkomst zijn in de Verenigde Staten geboren. In tegenstelling tot de Latino’s in Florida zijn de Latino's in het westen van de VS zijn vaak armere migranten uit centraal Amerika en Mexico, deze stemmen weer vaker democratisch.
De zaak rond Elián González blijft een referentiepunt in de Cubaans-Amerikaanse politieke geschiedenis. Hij werd in november 1999 gered nadat zijn moeder op zee was omgekomen tijdens de vlucht uit Cuba. De minister van justitie Janet Reno onder democratisch president Clinton besloot Elián González met een SWAT team bij de familie in Miami weg te halen en terug te brengen naar zijn vader in Cuba, De affaire maakte Cubaanse ballingen in Florida woedend. Deze bevolkingsgroep heeft dit de democraten nooit vergeven.
Voor deze midterms zijn daarnaast recentere gegevens veelzeggend. Onderzoek van Pew uit oktober gaf Democratische kandidaten voor het Huis onder geregistreerde Latino-kiezers een voorsprong van 51% tegenover 24%; 62% vond de deportatieaanpak van illegalen te ver gaan. Ook economische zorgen wogen zwaar. Dat wijst op kwetsbaarheid voor Trump, zonder te bewijzen dat uitsluitend immigratiebeleid de verschuiving veroorzaakte. Of veranderende voorkeuren daadwerkelijk tot opkomst leiden, blijft cruciaal.
Michigan legt Democratische verdeeldheid bloot
Michigan toont waarom de midterms zich niet laten reduceren tot een referendum over Trump. Democratisch en moslim Senaats kandidaat Abdul El-Sayed bepleit niet alleen een Medicare for All maar ook een wapenembargo tegen Israël. Daarmee kan hij progressieven mobiliseren en de gematigden afschrikken. Zijn campagneoptredens met de linkse streamer Hasan Piker veroorzaakten eveneens controverse. El-Sayed nam later afstand van Pikers opmerkingen over Amerikaanse Joden en veroordeelde antisemitisme.
De verdeeldheid werd op 1 november concreet: Haley Stevens, zijn verslagen tegenstander in de Democratische voorverkiezing, sprak steun uit voor Republikein Mike Rogers. Hun conflicten betroffen onder meer Israël en de campagnevoering. Zo'n breuk kan zowel stemvoorkeuren als opkomst beïnvloeden. De electorale impact blijft onzeker. El-Sayeds islamitische geloof voorspelt op zichzelf evenmin hoe christelijke of andere kiezers in Michigan zullen reageren.
Michigan bestaat bovendien uit meer dan een Democratisch Detroit tegenover een uniform conservatieve rest. In 2024 verkozen kiezers zowel Trump als Democratisch senator Elissa Slotkin. Een Marist-peiling van 15 tot 18 oktober zette El-Sayed op 50% en Rogers op 48%, binnen de onzekerheidsmarge en vóór Stevens' overstap. Deze midterms testen zijn vermogen een brede coalitie te vormen. Een hoge opkomst binnen één gemeenschap volstaat daarvoor niet. Deze staat kan het best gezien worden als een conservatieve swingstate die economisch zwaar met Canada verbonden is. Zowel de republikeinen als de democraten kunnen hier zwaar verlies leiden.
De geschiedenis herhaald zichzelf bijna altijd
De partij van de president verliest bij de midterms doorgaans Huiszetels, maar uitzonderingen zijn belangrijk. Clintons Democraten wonnen in 1998 zetels in het Huis; de Republikeinen van George W. Bush wonnen in 2002 in beide kamers. Onder Trump verloren Republikeinen in 2018 het Huis, terwijl zij Senaatszetels wonnen. De geschiedenis onderbouwt dus presidentiële kwetsbaarheid, zonder overal dezelfde uitslag te voorspellen.
De constitutionele inzet is aanzienlijk. Een Democratische kamer kan de regering onderzoeken en delen van haar wetgevingsprogramma blokkeren. Kiezers die zich zorgen maken over presidentiële macht, kunnen daarin een reden zien om te stemmen. Anderen geven voorrang aan prijzen, immigratie of partijtrouw. Opkomst kan verschillende motieven tegelijk weerspiegelen en vormt geen eenduidig nationaal oordeel over democratie.
De beslissende vraag is wie gaat werkelijk stemmen bij deze midterms
Het belang van opkomst heeft een meetbare basis. In Pews onderzoek van 28 september tot 4 oktober noemde 63% van de aanhangers van Democratische kandidaten voor het Huis zich uiterst gemotiveerd om te stemmen, tegenover 46% van de Republikeinse aanhangers. Dat is een aanzienlijk enthousiasmeverschil vóór de midterms. Deze cijfers meten uitgesproken motivatie; de daadwerkelijke deelname staat daarmee nog niet vast.
Gematigde Republikeinen die moeite hebben met het gedrag van Trump tegenover bondgenoten, minderheden of tegenstanders, kunnen thuisblijven, hun stemmen over partijen verdelen of toch hun Republikeinse Congres kandidaat steunen. Veel Republikeinen die BeNews heeft gesproken zeggen het volgende: “Ik heb twee keer op Trump gestemd, en ik zou weer op hem stemmen, maar hij praat te veel”Ook Democraten moeten afkeer omzetten in opkomst onder minder trouwe kiezers. Een sterke Democratische opkomst naast Republikeinse demotivatie vergroot hun kansen. De geografische verdeling van die stemmen is echter minstens zo belangrijk als de nationale verhouding.
Democraten beginnen deze midterms met betere vooruitzichten voor het Huis. Voor Senaatscontrole hebben zij netto vier extra zetels nodig tegenover de Republikeinse meerderheid van 53. Gouverneursverkiezingen kennen afzonderlijke krachtmetingen. Trump kan dus een zware nederlaag lijden zonder dat Democraten alles winnen. De uitkomst hangt af van opkomst, kandidaat keuze en de vraag of onvrede zich concentreert in wedstrijden die spannend genoeg zijn om te kantelen.
Deze verkiezingen zijn in lange tijd verkiezingen met een onvoorspelbare uitkomst.
Beeldcredits: Vitalii Abakumov via Unsplash



